Biobased, een nieuwe verdienmodel voor de Greenport

In de kassen van Wageningen UR in Bleiswijk groeien niet alleen tomatenplanten, maar ook onder meer vanille, indigo en algen. Ze worden geteeld voor hun eigenschappen. Zo helpt vanille tegen zwemmerseczeem en bevat het plantje indigo een kleurstof voor denim. Het zijn voorbeelden van biobased-tuinbouw. Maar biobased is breder, bleek tijdens de workshop Greenport tijdens de Oostlanddag.

De tuinbouw zoekt nieuwe verdienmodellen, vertelde Theo Ammerlaan van LTO Noord Glaskracht Midden Zuid-Holland bij de start van de workshop. Biobased is een mogelijkheid. Maar de grote vraag is: wat is biobased, en wat zijn de (on)mogelijkheden?

‘Fossiel is echt niet verstandig’

Willem Kemmers gaf als eerste antwoord. De projectleider Biobased Greenport Westland-Oostland plaatste biobased in een breder perspectief. “Met biobased werken we aan – wat de Vlamingen noemen – de volhoudbare samenleving. Daarvoor zijn drie ‘drivers’: de groei van de wereldbevolking, de discussie rond het klimaat en de CO2 en de schaarste aan natuurlijke bronnen. Zo stevenen we wereldwijd af op een tekort aan fosfaat, de bron van ons leven! Nederland is zo ongeveer het enige land ter wereld met een overschot.”

Kemmers zoomde in op CO2. Het gehalte CO2 is zelden zo hoog geweest, en blijft stijgen. Dat komt vooral door het oppompen van fossiele brandstoffen: daarmee wordt de CO2-boekhouding van de natuur in de war gegooid. “Het verstoort de balans. Fossiel is dus ├ęcht niet verstandig.”

Bij het oppompen en gebruiken fossiele brandstoffen duurt natuurlijke de CO2-kringloop 400 miljoen jaar. De kringloop in het geval van bijvoorbeeld biomassa duurt maar pak ‘m beet een half jaar. Met andere woorden: zet die CO2 om in toepassingen die sneller CO2 opnemen uit de lucht, bij voorkeur op het gebied van chemie, farma en voeding.

Juist voor de regio Oosstland biedt dat tal van kansen. Er zijn hier immers veel kassen waar gewassen geteeld zouden kunnen worden voor ‘andere’ toepassingen. “Er is bijvoorbeeld een enorme vraag naar ‘eierdooskarton’; dat wordt onder meer gebruikt voor verpakkingsmateriaal. Dat is echt een kans die voor het oprapen ligt.” Zo zijn er ondernemers die gemaaid gras van Rijkswaterstaat aanbieden aan papierproducenten.

Kansen voldoende dus. Maar hoe ziet dat eruit in de praktijk?

Nieuwe/bestaande producten, nieuwe/bestaande toepassingen

Bij Wageningen UR wordt veel onderzoek gedaan naar biobased toepassingen. Voor de tuinbouw vallen die activiteiten onder de noemer ‘Kas Als Apotheek’, vertelde onderzoeker en teammanager Eric Poot. Daarbij zien twee invalshoeken: nieuwe/bestaande producten, en nieuwe/bestaande toepassingen.

Met bepaalde lichtrecepten zijn gewassen te telen die een hoger gehalte van een bepaalde inhoudstof hebben. Zo kan het gehalte vitamine C in tomaten verdubbeld worden. Een voorbeeld van een bestaand product en een bestaande toepassing. Maar er zijn ook nieuwe toepassingen te bedenken bij tomaten. Er zijn bijvoorbeeld plantstoffen die gebruikt kunnen worden als gewasbescherming en van tomatenstengels is karton te maken.

Maar Wageningen UR zoekt ook naar nieuwe producten voor de tuinbouw. “Zwarte peper komt nu vooral uit Vietnam. Specerijfabrikanten hebben de tuinbouw gevraagd of dat niet in Nederland kan worden geteeld: dan heb je de productie immers onder controle.”

In de kassen wordt onderzocht of zwarte peper geteeld kan worden in een Nederlandse kas. In diezelfde kassen staan ook onder meer vanilleplanten en indigo. Voor de tuinbouw nieuwe producten met nieuwe toepassingen. “Vanille is een van de duurste kruiden ter wereld. Maar vanille kun je ook gebruiken voor de inhoudstoffen. Die kun je gebruiken als medicijn tegen zwemmerseczeem. En indigo bevat kleurstoffen waarmee je denim blauw kunt kleuren.”

Het opvallendste gewas dat geteeld wordt in de WUR-kassen is alg. Momenteel wordt onderzoek gedaan aan een alg die in de ‘bloeitijd’ een kleurstof bevat waarmee kweekzalm een roze kleur krijgt. “Zalm wordt normaal roze door het eten van garnalen. Als deze alg in het voer van de zalm wordt gestopt, kan de viskweker het voeren van garnalen dus overslaan.”

Het is dus niet ondenkbaar dat over een aantal jaar in een aantal Oostlandse kassen geen groentegewassen staan, maar lange doorzichtige buizen met zwemmende algen.

Tekst: Mario van Vliet, Mocca, www.mocca.nl

Er is geen galerie geselecteerd of de galerie is verwijderd.

Vertel het verder…

Volg Oostlanddag:

Meld u aan voor onze nieuwsbrief