Lagerhuis Oostland oordeelt: CO2-neutraal is geen luchtfietserij

Tekst: Marleen Arkesteijn, GroenTekstbureau Arkesteijn, marleen@groentekst.nl

Entourage van de workshop Energie was het bedrijf van Duijvestijn Tomaten in Pijnacker. Deze locatie is niet voor niets uitgekozen door LTO Glaskracht Midden Zuid-Holland (MZH). Het bedrijf heeft een van de ongeveer vijftien gerealiseerde projecten met aardwarmtetoepassing in de glastuinbouw, waarvan vijf in het Oostland. Duurzaamheid is een van de pijlers van het tomatenbedrijf dat op verschillende fronten innovatief bezig is.

De glastuinbouw is een belangrijke economische sector in het Oostland en volop betrokken bij de verduurzaming van energie. De inkt van de op 5 oktober gezette handtekeningen onder het Energieakkoord van de Greenport Westland-Oostland is nog maar net droog. In dit akkoord staan de ambities van de Greenport om in 2030 haar doelen te behalen op het gebied van uitstoot van schadelijke stoffen (CO2 en stikstof), verduurzaming en energieverbruik.

In een vergaderzaaltje, met uitzicht op de toppen van de tomatenplanten in het Innovatie Centrum,  prikkelde Rob van der Valk, beleidsspecialist energie bij belangenbehartiger LTO Noord Glaskracht aan de hand van stellingen de circa 25 aanwezigen na te denken over de transitie die we moeten maken naar een meer duurzame samenleving in het Oostland.

Is duurzaam te duur?
De eerste stelling was: ‘Het woord zegt het al: duurzaam is te duur.’ Uit de discussie bleek dat besparen en investeren bij elkaar horen. Het Nieuwe Telen in de glastuinbouw vraagt met name om een investering in kennis van nieuwe inzichten in energiemanagement in de kas maar ook grotere of kleinere investeringen, zoals in energieschermen. Energiebesparing in woningen vraagt om een extra investering in (dure) isolatie voordat er bespaard kan gaan worden. Is de praktijk daar al rijp voor? Voor de glastuinbouw is de toekomst spannend: wat als we stoppen met gas? Is dat ook economisch betaalbaar? Ted Duijvestijn vertelde waarom zij sinds 2011 gebruik maken van aardwarmte, ondanks de hogere kosten. “Toen we met de plannen voor geothermie begonnen, betaalden we 13 cent per m3 voor de warmte van onze WKK. Geothermie ging ruim het dubbele kosten. Ons bestaansrecht gaf de doorslag. Ook onze voorouders hebben te maken gehad met veranderingen op energiegebied.”

Een van de punten die naar voren kwam, was dat energiepieken worden afgevlakt als gebruikers clusters vormen met elkaar. Dat kan gaan om energieclusters in de glastuinbouw, waarvan er inmiddels heel wat voorbeelden zijn of in de woonsfeer, waar dit soort verbindindingen nog in de kinderschoenen staat. “In het nieuwe regeerakkoord zie je dat de verplichte gasaansluiting voor woningen komt te vervallen en plaats maakt voor een recht op warmte”, gaf de energiedeskundige aan. Dit geeft meer vrijheid tot het gebruik van andere gezamenlijke energievormen in nieuw te bouwen woonwijken.

Restwarmte en CO2 uit de Rotterdamse haven
Op dit moment is er eerder een CO2-overschot dan een tekort. In het Rotterdamse havengebied wordt 15 megaton/jaar geproduceerd. De Nederlandse glastuinbouw heeft aan 2 megaton genoeg om de totale energievoorziening te verduurzamen. In Zuid Holland gaat het om de invulling van circa 1 Mton. Gasstook is dan ook voor de gewasgroei niet langer nodig. CO2 van Ocap, Shell en Alco vinden hun weg al via een pijpleiding naar de glastuinbouw in het Oostland en Westland. Toch is dit kwetsbaar. Dat bleek afgelopen zomer. Toen er brand ontstond in een transformatorhuisje van Shell  bleek de CO2-voorziening naar de glastuinbouw een probleem. Niet voor niets was de tweede prikkelende stelling ‘Extra CO2 voor de glastuinbouw? Dat komt wel goed’. CO2 is een belangrijke voorwaarde voor de glastuinbouw. Er zijn hernieuwde plannen om op korte termijn het overschot aan CO2 op te slaan onder de Noordzeebodem. Volgens Van der Valk is daardoor het CO2-probleem binnen tien à vijftien jaar opgelost. Er zal dan voldoende CO2 beschikbaar zijn voor de glastuinbouw omdat er dan volop CO2 zal worden afgevangen bij de industrie. Op de langere termijn zal het ook het havengebied, als het goed is, overschakelen naar duurzame vormen van energie stelden de aanwezigen.

De derde stelling luidde: Restwarmte uit de Rotterdamse haven: onmisbaar voor het Oostland? Volgens Rob van der Valk is restwarmte op het moment nog duur. Het aanleggen van leidingen is een zware investering. Dit is een collectieve opgave waarvoor een commitment van dertig jaar nodig is. Terecht plaatste een van de aanwezigen de kritische kanttekening dat vanuit de haven nu de warmte in de Noordzee wordt gedumpt. Voor de glastuinbouw in heel Zuid-Holland is er 30 Petajoule aan warmte nodig terwijl in de haven honderden PJ’s beschikbaar kunnen komen. Maar de vraag is bijvoorbeeld: zijn de woningen er klaar voor? Gelukkig liggen er in het Oostland wel al leidingen van de RoCa-centrale waardoor het transport van restwarmte een minder hoge drempel heeft. Het is de bedoeling dat een warmterotonde, een groot ondergronds buizennetwerk, de warmte voor de diverse groepen ter beschikking stelt.

Smart grid
Toverwoord lijkt de smart grid: een ‘slim’ elektriciteitssysteem met tweerichtingverkeer wat betreft de informatie, communicatie en computerintelligentie met een geïntegreerde manier voor energieopwekking, -distributie en -consumptie. “Deze sturing wordt heel belangrijk naar lokale systemen. Maar dan moet je wel eerst alles meetbaar maken”, gaf Van der Valk aan.

De laatste stelling ging over de regie van de energietransitie en de rol daarin van de Oostlandse gemeenten. Er zijn volgens Van der Valk landelijke plannen om de gemeenten en provincies de gebiedsvisies in te laten vullen. Vanuit de zaal kwam het geluid dat dat de gemeenten samen met de betrokkenen in het gebied hiermee aan de slag moeten gaan. Het pas ondertekende Energieakkoord is daarom meer dan welkom.

Oostlands Lagerhuis
De interactieve middag eindigde in een Lagerhuis-setting. Wie het eens is met de stelling gaat aan de ene kant staan; wie het oneens is aan de andere zijde. Alle aanwezigen waren het eens: CO2-neutraal is geen luchtfietserij. De grote eensgezindheid was niet goed voor een korte nadiscussie, wel voor het gezamenlijke gevoel dat er veel mogelijk is en we op de goede weg zijn naar een CO2-neutraal Oostland.

Foto’s

Foto’s: Leonie Claessen

« 1 van 2 »

Oostlanddag 2018

Noteer alvast in uw agenda: 10 oktober 2018

Vertel het verder…

Volg Oostlanddag:

Meld u aan voor onze nieuwsbrief